Om negen uur 's ochtends is de Voie Georges-Pompidou onder de Pont de Sully vlak, afgesloten voor auto's en stil genoeg dat je de binnenvaartschepen hoort voordat je ze ziet. Van daar naar de Tuileries is op de fiets ongeveer tien minuten en te voet ruim een uur. Dat uur betaal je later, in je knieën, ergens rond vier uur 's middags. Parijs beloont wandelen. Het beloont niet het wandelen van alles.
Wat een Vélib kost en wat het vasthoudt op je kaart
Vélib' Métropole (alle twintig arrondissementen, plus 64 gemeenten buiten de Périphérique) is de reden dat een Parijse dag halverwege de ochtend kan worden omgepland. Ongeveer 1.465 stations en 18.200 fietsen betekenen dat je overal kunt beginnen en overal kunt achterlaten, wat iets heel anders is dan een fiets voor de dag huren en hem terug moeten brengen naar de winkel waar je hem huurde. Je zit niet vast aan de fiets voor de dag, alleen aan de volgende twintig minuten.
Prijzen zijn simpel genoeg om te onthouden. Een los Ticket-V kost €3 en dekt één rit van maximaal 45 minuten. Een 24-uursdagkaart kost €5 op de mechanische fietsen en €10 als je de elektrische wilt, en een 3-dagenpas kost €20. Ga je over je toegestane ritduur heen, dan begint de meter te lopen: €1 per extra 30 minuten op een mechanische fiets, €2 op een elektrische. Je koopt ze ofwel bij de terminal op het station of in de app met een bankkaart, zodat je nooit in de rij staat en geen rekening hoeft te houden met openingstijden.
Het deel dat bezoekers verrast, is de pre-autorisatie. Niet-EU-kaarten worden doorgaans vastgehouden voor ongeveer €300. Het is geen betaling en het wordt vrijgegeven, maar als je reist met een enige debetkaart en een krap saldo, kan die blokkering het verschil maken tussen eten en geen eten. Gebruik een creditcard als je die hebt en controleer of de blokkering is opgeheven voordat je weer op de rekening vertrouwt.
Twee gewoonten zijn het waard om bij de eerste rit op te bouwen. Parkeer vroeg in plaats van optimistisch: een station dat vier vrije plekken toonde toen je vertrok, kan vol zijn tegen de tijd dat je aankomt, en rondjes rijden om een vol station is precies wanneer de overlooptijd bijt. En behandel de elektrische fietsen als heuveltool in plaats van als standaard. Centraal-Parijs is vlakker dan de reputatie; de klim noordwaarts richting het 18e en de trekkracht omhoog vanaf de rivier zijn de twee plaatsen waar de motor zijn extra €5 verdient.
De rivierruggengraat van Bastille naar de Tuileries
Het Parc Rives de Seine (rechteroever, langs de Voie Georges-Pompidou) is waar een nerveuze fietser de eerste dertig minuten in deze stad zou moeten doorbrengen. Het is een voormalige autosnelweg teruggegeven aan mensen te voet en op wielen: breed, vlak en vrij van kruisingen. Je kunt van Bastille naar de Tuileries rijden zonder één stoplicht of één linkerafslag door het verkeer over te steken. Het is bijna de hele weg breed genoeg voor twee naast elkaar; de uitzonderingen zijn de hellingen terug naar straatniveau, die smaller worden, bochten en vaak iemand die naar beneden loopt. Vertraag daar tot een slakkengang en je zult geen enkele moeite hebben.
Zonder stoppen gereden, duurt dat stuk ongeveer een kwartier, wat de hele dag in perspectief plaatst. De Marais, de Île de la Cité en het Louvre houden op drie afzonderlijke uitstapjes te zijn en worden drie punten op één lijn. Als je nadenkt over waar te verblijven met zo'n dag in gedachten, dan ligt overal binnen een paar straten van de rivier tussen Bastille en Concorde een station op vijf minuten van je deur; dat is het waard om op te filteren wanneer je een zoekopdracht voor Parijse hotels uitvoert, want de wandeling naar de eerste fiets is het enige deel van de dag dat je niet sneller kunt maken.
Op de andere oever is Rosa Bonheur sur Seine (linkeroever, afgemeerd op de autovrije kade) de enige bar in dit stuk die je bereikt zonder de route te verlaten. Het is een binnenvaartschip, de toegang is gratis en er worden geen reserveringen aangenomen: je komt opdagen en je vindt plek of niet. Het terras is dagelijks open van 12:00 of 17:00 afhankelijk van het seizoen, en het schip zelf is woensdag tot en met zondagavond geopend. Bier en wijn kosten ongeveer €5–8, pizza's rond €12–15, en er is een garderobe voor €2. Eén vaste regel heeft heel wat familie-avonden op de kade beëindigd in plaats van op het schip: minderjarigen kunnen na 19:00 niet aan boord van het schip. Als je met tieners rijdt, ga dan vroeg en gebruik het terras.
Verder naar het westen is de Île aux Cygnes (de Allée des Cygnes, op de westelijke rivierlus) de stilste vijf minuten in het stadscentrum. Het kunstmatige eiland werd gecreëerd in 1827 en beplant in 1870 met 322 bomen, en het loopt als een enkele rechte promenade door het midden van de Seine met water aan beide zijden. Het is in de eerste plaats een wandelpad en in de tweede plaats een fietsroute. Het is ongeveer elf meter breed van oever tot oever, dus rijd in een enkele rij en wanneer het druk is, stap af en duw. De 800 meter lopen kost je bijna niets.
Een uur noordwaarts langs het kanaal
De Canal Saint-Martin (Quai de Valmy en Quai de Jemmapes, in het 10e) is de noord-zuidroute waar de metro je in lastige stukken doorheen laat gaan. Van begin tot eind gereden, rijgt het République aan La Villette in ongeveer een half uur, langs de ijzeren voetbruggen en de sluizen die nog steeds water laten circuleren terwijl mensen op de rand zitten en kijken.
De dag dat je het rijdt, verandert de rit volledig. In het kader van de Parijse Parijs Respire-regeling zijn de kades elke zondag en feestdag gesloten voor verkeer van 10:00 tot 18:00, en 's zomers tot 20:00. Dat is wanneer het kanaal toebehoort aan fietsen en een groep het comfortabel naast elkaar, pratend, kan rijden. Op een doordeweekse dag is het een andere straat: geplaveide stukken, bestelbusjes dubbel geparkeerd buiten de cafés en voetgangers die zonder te kijken van de stoep stappen. Nog steeds de moeite waard, maar rijd in een enkele rij en verwacht dat je een voet aan de grond moet zetten.
Ongeveer halverwege is Le Pavillon des Canaux (aan het kanaal, op het Bassin de la Villette) de natuurlijke stop. Het is een verbouwd huis in plaats van een café-indeling, dus mensen verspreiden zich over de kamers boven, en het is een van de weinige plaatsen in de stad waar zes van jullie samen kunnen zitten zonder van tevoren te hebben gebeld. Koffie en gebak kosten ongeveer €4–8, bordjes €12–18. De bovenkamers en de volledige locatie kunnen worden geboekt als je een privéhoekje voor een groep wilt; voor een tussenstop midden in de rit is binnenlopen prima.
Het kanaal brengt je naar Parc de la Villette (19e), 55 hectare en het grootste park van Parijs, gratis en 24/7 open. De lanen zijn geplaveid en breed genoeg dat een groep samen kan rijden zonder de formatie te verbreken, en het absorbeert elk aantal mensen, dat is het punt. Je kunt hier vanuit het midden van de stad volledig langs water rijden en dan gewoon stoppen, zonder een plan te hebben voor wat er daarna gebeurt.
Als je een eindpunt met een keuken wilt, rijd dan in plaats daarvan westwaarts naar La REcyclerie (18e, in een voormalig treinstation aan de oude ringspoorlijn). Het is een kantine en stadsserre ingebouwd in de perrons, met hoofdgerechten rond €12–16 en drankjes €4–8, en het neemt 's avonds groepsreserveringen aan van vijf tot veertig personen in drie speciale ruimtes. Volledige privatisering is gereserveerd voor professionele evenementen, dus kom niet opdagen in de verwachting de plaats voor een verjaardag te huren. Vélib-station 18032 ligt voor de deur, wat het van een gok in een bestemming verandert: je parkeert en je gaat zitten.
Oostwaarts door Aligre en naar het Bois
Begin deze vroeg. Marché d'Aligre en de overdekte Marché Beauvau (12e, een paar straten achter Bastille) hebben buitenkramen van dinsdag tot en met vrijdag van 07:30–13:30 en in het weekend tot 14:30, met de overdekte hal open van dinsdag tot en met zondag met een middagpauze. Beide zijn op maandag gesloten. Ga vóór tienen als je je wilt verplaatsen: tegen de late ochtend zijn de gangpaden krap en wordt een groep van vijf een obstakel in plaats van een feest.
Op dertig seconden rijafstand ligt Le Baron Rouge (Aligre, 12e), dat sinds 1991 wijn rechtstreeks uit het vat schenkt. Glazen beginnen rond €3–5 en vleeswaren- of kaasplanken kosten €8–14. Er zijn geen reserveringen en feitelijk geen zitplaatsen; vier of vijf van jullie kunnen comfortabel staan bij een vat, tienen van jullie staan op de stoep, wat op een zondagmiddag (oestertijd, en het drukste uur van de week) is waar iedereen toch al staat.
Als je oostwaarts rijdt vanaf Bastille, is de verleiding de Coulée verte René-Dumont (12e, de verhoogde lijn die oostwaarts vanaf Bastille loopt), en dit is het enige in Parijs dat bezoekers regelmatig doet omkeren. Fietsen zijn verboden op het verhoogde viaductgedeelte. Het beplante wandelpad boven de bogen is uitsluitend voor voetgangers en de handhaving is reëel. Rijd in plaats daarvan op het fietspad op de Avenue Daumesnil er recht onder en sluit weer aan op de groene route bij de tunnel van Reuilly: van Reuilly oostwaarts is fietsen toegestaan helemaal tot aan het Bois de Vincennes. Als je het viaduct zelf wilt, parkeer de fietsen dan bij Bastille en wandel die kilometer als een eigen ding.
Op de Avenue Daumesnil-rits passeer je Ground Control (12e, in de oude spoorweggebouwen bij de Gare de Lyon), de meest vergevingsgezinde landingsplek in dit deel van de stad voor een gemengde groep: elf restaurants en zeven bars onder één dak, geen reservering nodig voor algemene toegang, streetfood-gerechten rond €10–16 en bier rond €6. Er is een sauna en baden ter plaatse als iemand een uur wil verdwijnen. De valkuil is de kalender: het is gesloten op maandag en dinsdag, en geopend van woensdag en donderdag van 12:00 tot middernacht, vrijdag en zaterdag tot 01:00, zondag tot 22:30.
Blijf doorrijden en de stad eindigt bij het Bois de Vincennes, dat meer dan tachtig kilometer aan paden heeft en grotendeels autovrij is. Daarom is dit de makkelijkste grote rit buiten het centrum: je hoeft niets te onderhandelen, alleen maar te trappen. Bij het Lac Daumesnil (Bois de Vincennes) kun je een roeiboot huren voor €15 voor één of twee personen, €16 voor drie of vier, plus een terugbetaalbare borg van €20. De boten bieden plaats aan vier personen; meerdere boten kunnen tegelijk uit voor een grotere groep, en reserveren is niet nodig; het is op volgorde van binnenkomst. Controleer eerst het seizoen: de bootverhuur sluit van 15 november tot 15 februari.
Een paar minuten verder en Château de Vincennes (aan de oostelijke rand van het Bois) maakt van de rit een bestemming in plaats van een rondje door het park. De middeleeuwse donjon is op zichzelf al een bezienswaardigheid. De toegang bedraagt €13 voor volwassenen, gratis voor kinderen onder de 18 en voor EU-inwoners van 18 tot 25 jaar, en gratis voor iedereen op de eerste zondag van de maand tussen november en maart. Het opent dagelijks van 10:00 tot 17:00 uur van 23 september tot 20 mei, en van 10:00 tot 18:00 uur in de zomer. Groepstarieven en rondleidingen zijn boekbaar via het Centre des monuments nationaux, wat de moeite waard is als je met meer dan een half dozijn mensen bent.
De goedkoopste reset in het 5e arrondissement
Als een rit lang duurt, is het Salon de thé de la Grande Mosquée de Paris (5e, twee minuten van de Jardin des Plantes) de stop die niets van je vraagt. Het is elke dag van het jaar geopend van 09:00 uur tot middernacht, neemt geen reserveringen aan, en muntthee en gebak kosten een paar euro per stuk. Groepen komen opdagen en vinden een plekje in de binnenplaats tussen de vijgenbomen en de betegelde fonteinen. Het ligt net langs de route op de linkeroever, dus je kunt het zonder omweg in de rivierrit opnemen, en zes mensen kunnen op korte termijn plaatsnemen voor minder dan €20 in totaal.
Als groep fietsen
De beperking voor een groep ligt nooit bij de fietsen, maar bij de docks. Een enkel station heeft vaak minder vrije docks dan een groep van vijf nodig heeft bij terugkomst, dus verdeel je vanaf het begin over twee stations en spreek af om elkaar lopend te ontmoeten in plaats van bij de rekken. Voor alles met meer dan vier mensen is dat standaard de aanpak.
De tweede beperking is het tempo. In elke groep is iemand langzamer op de fiets dan ze denken, en de eerlijke oplossing is die persoon op een elektrische fiets te zetten en de rest op mechanische. Dat brengt de snelheden op gelijk niveau en voorkomt het elastiekeffect in het verkeer. Rijd op doordeweekse dagen in een rij op de kades langs het kanaal en altijd op het Île aux Cygnes; rijd naast elkaar op de Rives de Seine en in La Villette, waar ruimte is.
Praktische notities
Twee tot drie uur fietsen volstaat voor elk van deze routes, met stops erbij. De kades zijn het leegst vóór 10:00 uur en na 19:00 uur; het kanaal is het best op een zondag onder Paris Respire; Aligre is een ochtendbestemming, punt.
Over geld: een 24-uurs mechanische pas van €5 plus een paar overschrijdingen maakt een realistische dag van €7–9. Begroot apart voor de ongeveer €300 kaartblokkering op niet-EU-kaarten. Markten en het vatwijn bij Le Baron Rouge gaan liever contant; overal elders wordt met kaarten betaald.
Schrijf de sluitingen op. Ground Control is maandag en dinsdag gesloten. De markt van Aligre is maandag gesloten. De boten op het Lac Daumesnil zijn uit het water van 15 november tot 15 februari. Fietsen zijn verboden op het viaduct van de Coulée verte.
Elke route hier eindigt bij een métro- of RER-station, dus als het weer omslaat of je benen opgeven, parkeer je de fiets en neem je de trein naar huis. Dat is het argument voor Vélib boven huren: je kunt op elk moment stoppen zonder dat je iemand een fiets verschuldigd bent. Voor de rest van de stad, de seizoenen en de zitplaatsen lees je de Parijsgids.
